PHP ile sınırsız alt kategori mantığı

09 / Ağustos / 2008 Author

İsa Engiz

php

kategori, php Yorumlar

14 Yorum Yapilmis.

PHP ile yazılan içerik yönetimi uygulamalarının vazzgeçilmez parçasıdır kategorilendirme. Eğer her bir içerik tek bir kategoriye ait olacaksa ve bütün kategoriler birbiri ile aynı önemdeyse kolay şekilde bir kategorilendirme yapabilirsiniz. Ancak kategoriler arasında ast-üst ilişkisi oluşturmaya başladığınızda, yani “alt kategori” mantığına geçtiğinizde aklınıza gelecek ilk soru şu olacaktır: “ne kadar alt kategori olacak?”

Tabi ki alt kategori sayısını belrleyip ona göre uygulamanızı hazırlayabilirsiniz ancak ileride yeni bir alt kategori eklemek isterseniz ne olacak? Bütün uygulamayı baştan yazamayacağınıza göre, hazırladığınız program bir şekilde yeni alt kategoriler eklenmesini destekliyor olmalıdır.

İsterseniz burada böyle bir alt kategorilendirme sistemini nasıl oluşturacağımızı tartışalım. Uygulamamız netice itibariyle sınırsız sayıda alt kategoriyi destekliyor olacak.

Kategoriler tablosu

Kategoriler tablomuz şu şekilde olsun:

id	isim	ustu
1	dunya	null
2	avrupa	1
3	asya	1
4	amerika	1
5	ingiltere	2
6	türkiye	2
7	rusya	3
8	istanbul	6
9	taksim	8

Burada gördüğünüz üzere düşündüğümüz temel mantık şu şekilde, bütün kategorileri tek bir tabloda tutuyoruz, her kategoriye ait bir id bulunmakta (yazıların hangi kategoriye ait olduğunu bu id ile belirtebilirsiniz) ve her kategori için, o kategorinin üstü bulunmakta. Örnek olarak “türkiye” kategorisinin üstü, 2 nolu id’ye sahip olan “avrupa”, yani türkiye, avrupanın alt kategorisi, aynı şekilde istanbul türkiyenin alt kategorisi ve taksim de istanbul’un alt kategorisi.

Bu tablonun sınırsız sayıda alt kategoriye izin verdiğini hemen farkedebilirsiniz, yeni bir alt kategori eklemek için tek yapmanız gereken, o kategorinin bağlanacağı yeri, yani üstünü belirtmek.

Kategorileri Listelemek

Geldik bu kategorileri tablomuzdan nasıl çekeceğimize. Görüldüğü üzere kategoriler belli bir sırayla girilmemiş, bu nedenle bir kategorinin altında yer alan bütün kategorileri listelemek istersek, tüm tabloyu taramamız gerekiyor. Hedefimiz bunu yapacak kodu yazmak!

Mantık

Yazacağımız fonksiyon şu işi yapsın; biz ona alt kategorilerini listeletmek istediğimiz kategorinin id’sini yollayalım, o da bize bütün alt kategorileri yollasın.

Alt kategorileri listeleyecek olan fonksiyon

Sonuç itibariyle aşağıdaki gibi bir fonksiyon yazmış olacağız:

 
function katListele($katid, $onek = 1)
{
	$sql = mysql_query("SELECT * FROM kategoriler WHERE ustu='$katid'");
 
	while($sonuc = mysql_fetch_array($sql))
	{
		if(!empty($sonuc))
		{
			echo str_repeat('#', $onek);
			echo $sonuc['isim'];
			echo '<br />';
			katListele($sonuc['id'], ($onek+1));
		}
	}
}

Ve bu fonksiyonun da kullanım şekli aşağıdaki gibi olabilir:

mysql_connect('localhost', 'kullaniciadi', 'parola') or die('vertabanı bağlantı hatası');
mysql_select_db('veritabani_ismi') or die('veritabanı seçim hatası');
 
katListele(1);

Ekran çıktısı ise şu şekilde olacaktır:

#avrupa
##ingiltere
##turkiye
###istanbul
####taksim
#asya
##rusya
#amerika

Görüldüğü üzere fonksiyon parametre olarak astlarını istediğiniz kategorinin id’sini alıyor. Biz burada ‘dünya’ kategorisinin idsi olan 1′i gönderdik altındaki bütün kategorileri listelettik.

Fonksiyon kendisine gelen parametreyi alyor ve vertabanından o kategorinin astlarını çekiyor, yalnız astlarını çekerken, bu kategorinin de astı varmı diye kontrol ediyor, varsa fonksiyon kendisini tekrar çağırıyor. Kendisini çağırırken ise $onek değişkenini yolluyor, bu değişkenin yaptığı iş, kategori ismini yazdırırken başında derinliğini belirtecek bir işaret koymak: ‘#’ Böylece ekran çıktısında olduğu gibi hangi kategori hangiisinin altında, rahatlıkla belli oluyor.

Bir adım ileri

Yazdığımız fonksiyon bu şekilde de işimizi görecektir ama fonksiyonu çağırır çağırmaz ekrana direkt olarak yazdırması pek kullanışlı olmayabilir. Bu noktada bir adım daha atalım ve fonksiyonumuzu daha kullanışlı hale getirecek bir kaç değişiklik yapalım:

 
function katListele($katid, $onek = 1, $x='')
{
	$sql = mysql_query("SELECT * FROM kategoriler WHERE ustu='$katid'");
 
	while($sonuc = mysql_fetch_array($sql))
	{
		if(!empty($sonuc))
		{
			$x = $x.str_repeat('#', $onek).$sonuc['isim'].'&';
			$x = katListele($sonuc['id'], ($onek+1), $x);
		}
	}
	return $x;
}

Burada yaptığımız temel değişiklik, fonksiyonun ekrana bir şey yazmak yerine sonucu $x değişkenine eklemesi. Böylece $x değişkeni bütün kategorileri ‘&’ işaretiyle ayrılmış şekilde tutuyor olacak.

bu fonksiyonun kullanım şekli ise şöyle olabilir:

$satir = katListele($katid);
$dizi = explode('&', $satir);
unset($dizi[count($dizi)-1]);
echo '<pre>';
print_r($dizi);
echo '< /pre>';

Fonksiyonun gönderdiği sonucu $satir değişkenine yüklüyoruz ve ‘&’ karakterine göre ayırdığımızda karşımıza kategoriler dizi değişkeni çıkıyor:

Array
(
[0] => #avrupa
[1] => ##ingiltere
[2] => ##turkiye
[3] => ###istanbul
[4] => ####taksim
[5] => #asya
[6] => ##rusya
[7] => #amerika
)

Artık bu dizi değişkenini istediğimiz şekilde işlemlerde kullanabiliriz, direkt olarak ekrana yazdırmamıza gerek kalmadı.

Bir adım daha ileri gitmek

“Teknolojinin gelişmesi tembel insanlar yüzündendir” desek yanlış demiş olmayız, bu fonksiiyonu her çağırışımızdan sonra geri dönen yazıyı explode() fonksiyonu ile dizi haline getirmek pek kullanışlı olmayabilir, o halde bunun içinde bir fonksiyon hazırlayalım ve sadece o fonksiyonu çağırarak kategoriler dizisine erişelim:

function kategoriDizisiVer($katid)
{
	$satir = katListele($katid);
	$dizi = explode('&', $satir);
	unset($dizi[count($dizi)-1]);
	return $dizi;
}

Gördüğünüz gibi tüm işi yapan kategoriDizisiVer() fonksiyonu da hazırlamış olduk, sonuç itibariyle sınırsız sayıda alt kategorisi olabileceğini varsaydığımız bir kategorinin bütün astlarını listeletmek istersek şu şekilde kullanacağız:

 
$kategoriler = kategoriDizisiVer(1);
print_r($kategoriler);

Sonuç

Özetlemek gerekirse, yaptığımız ilk iş bütün kategorileri tek bir tabloda topluyoruz ve her kategorinin üstünü belirtiyoruz. Daha sonra bir kategorinin altında yer alan bütün kategorileri çekmek için hazırladığımız fonksiyonu çağırıyoruz ve bu fonksiyon bize alt kategorileri bir dizi şeklinde döndürüyor.

Dönen bu diziyi ne yapacaksınız? Aslında orası size kalmış, ne yaparsanız yapın! Değerlerin başında yer alan ‘#’ karakterinin sayısını değerlendirerek ve < li> < /li> etiketlerini kullanarak bir kategori ağacı oluşturabilirsiniz, menü hazırlayabilirsiniz, ‘#’ karakterini hizalamada (intendation) kullanabilirsiniz. Tabi ekrana yazdırırken str_replace() ile # karaterlerinden temizlemeyi unutmayın!

Bir sonraki PHP yazımızda görüşmek üzere.

- Bu blogda yer alan yazıları RSS ile takip edebilirsiniz. RSS aboneliği için tıklayın.

- Ya da bu blogda yer alan bütün yazıları içindekiler sayfasında görüntüleyebilirsiniz. Tıklayın!